25.06.2013.

GKE na sesiji “Kreativni Pirot” ukazala na mogućnosti ruralnog razvoja zasnovanog na kreativnim industrijama

Društvo ekonomista Beograda u partnerstvu sa Privrednom komorom Beograda i Opštinom Pirot organizovalo je skup Regionalni razvoj  Srbije: pre, za vreme i posle krize. Na savetovanju koje je održano 21. i 22. juna u Pirotu učestvovali su članovi i savetnici Grupe za kreativnu ekonomiju, a posebno interesovanje izazvala je sesija Kreativni Pirot.  Sesija u čijem kreiranju je učestvovala Grupa za kreativnu ekonomiju imala je za cilj da afirmiše i preispita potencijale kreativnih industrija u funkciji razvoja Pirota, sa posebnim fokusom na tradicionalno znanje i umetnički izraz ovog kraja.

Regionalni razvoj, naročito ruralnih oblasti promenio je svoj model u poslednjih desetak godina. S obzirom na to savetovanje je imalo za cilj da sagleda stanje regionalnog razvoja, probleme regiona izazvane ekonomskom krizom i mogućnosti njihovog prevazilaženja, na osnovu sveobuhvatnog sagledavanja regionalne ekonomske problematike Srbije i njenih regiona planirano je da se usvoje odgovarajući predlozi i mere za ostvarivanje ravnomernog regionalnog razvoja.  Osim predstavnika akademske zajednice, na skupu su učestvovali predstavnici opštine Pirot, Goran Stamenković, pomoćnik predsednika opštine za ekonomska pitanja, Boban Nikolić, član gradskog Veća zadužen za kulturu, Vladan Stanojević predstavnika RPK Niš, Vladica Tosić, kopredsednik Euroregiona Nišava, Goran Popović, pomoćnik predsednika opštine za poljoprivredu, Dragan Jovanović, Turistička organizacija Pirota, i drugi predstavnici opštine i sektora kreativnih industrija Pirota.

Članovi Grupe za keativnu ekonomiju imali su izlaganja na temu regionalnih nejednakosti, ruralne industrijalizacije i revitalizacije kroz kreativizaciju, a ove teme zajedno sa ostalim izlaganjima otvorila su nova pitanja ruralnog razvoja, koji bi se mogao temeljiti na kreativnim resursima. Sesija Kreativni Pirot može se oceniti među najinteresantnijim, posebno zbog predstavljanja svih preduzetničkih inicijativa  u oblasti kreativnog sektora aktivnih na teritoriji Pirota. Pirot je jedan od reprezentativnih primera visoke koncentracije kreativnih industrija koje se temelje na tradicionalnom znanju i autohtonim umetničkim izrazima.

Pirot i okolinu presecao je antički put poznat kao Via Militaris, kasnije nazvan Caričin drum. Grad je kroz svoju istoriju dobijao različita imena – u vreme Rimskog carstva ima je naziv Turres (kula), a potom Pirgos, Momčilov grad, Kale i dr. Arheološka iskopavanja srednjeg dela Pirotskog grada ukazuju da je ovo mesto postojalo još pre 5000 godina, a  istraživanja su pokazala i tragove enolita i gvozdenog doba, zatim iz perioda Antike, Rane Vizantije i srenjeg veka. Pirot kao naziv grada javlja se prvi put u srednjovekovnim dubrovačkim i srpskim izvorima, i nastao je prilagođavanjem grčke reči Pirgos (kula) slovenskim jezicima –Pirot.  Na teritoriji Pirotske opštine nalazi se oko 38 manastira, i 27 spomenika pod zaštitom države od kojih najpoznatije Pirotski gradić Kale, Zgrada muzeja ponišavlja inače Kuća porodice Hristić u kojoj su snimani filmovi „Zona Zamfirova“ i „Ivkova slava“, kao i serija „Vuk Karađić“, zatim zgrada Gimnazije, zgrada bivšeg Orkužnog načelstva, zgrada apoteke „Karlo Skacel“,  zgrada Opštinskog suda, kuća Milorada Panajotovića, kuća Stojana Božilovića, zanatske i trgovačke radnje na Trgu republike u Tijaberi i druge.

Značajno blago ovog područja čine etnografske turističke vrednosti posebno etno motivi ovog područja: Pirotski ćilim, narodna nošnja karakteristična za ovaj kraj, pirotski opanak, pirotska grnčarija, kožarski i vezeni proizvodi. Na teritoriji Pirota izvršene su i dve zaštite geografske oznake porekla- Pirotski kačkavalj koji proizvodi Mlekarska škola iz Pirota i Pirotski ćilim koji izrađuje udruženje Grlica iz Pirota, a trenutno je u postupku zastite geografske oznake porekla i Pirotska peglana kobasica. Kodifikacija tacitnog znanja ovog područja jedan je od retkih primera stvaranja kvalitetne osnove za kreativnizaciju ruralne ekonomije.

Skup je poslužio da se preispitaju ruralni kreativni kapaciteti, kao i sposobnosti ovog područja da stvara novo znanje koje se može valorizovati na ekonomski i održiv način, a posebno razmotre mogućnosti ekonomske kapitalizacije lokalnog/tacitnog znanja koje se pojavljuje u obliku veština i tradicije, dnevnih rutina, autohtonnih procesa proizvodnje, kulturne prakse, i dr.